Aklı Karışan Çocuğun Hikâyesi

Mimar Sinan'a nispet edilen bir eğri minare hikâyesi vardır. Bizce bu hikâye Mimar Sinan'ın kişiliğini anlamak için önemli işaretler içermektedir. Özellikle, Prut Nehri üzerine kurduğu köprüyü korumak için yapılması önerilen kule fikrine karşı çıkışıyla birlikte düşünüldüğünde. Mimar Sinan'ın kişiliğine dair önemli bir ayrıntı sunmaktadır bizlere. Önce hikâyeyi anlatalım. Mimar Sinan'la küçük bir çocuk arasında geçen bu hikâye şöyledir:

Süleymaniye'nin minareleri yükseldikçe bir çocuğun aklı karışıyordu. Koca bir binayı yapan koca bir mimar böyle bir hatayı nasıl göremiyordu, aklı almıyordu bir türlü. Çocuk bir gün, iki gün, üç gün dikkat etti, sonuç hepsinde de aynıydı. Artık yanılıyor olamazdı, minarelerden biri eğriydi. Günlerce caminin etrafında dolaştı durdu. Sonunda bir gün cesaretini topladı ve işçilerden birine yaklaşarak "Bu caminin mimarı hanginizdir?". dedi.

İşçilerden biri, "Ne yapacaksın mimarı?" dedi çocuğa.
Çocuk, "Ona bir diyeceğim vardır!" dedi. Masum ve ciddiydi. İşçi, çocuğu mimarın yanına götürmesi gerektiğini hissetti. Mimar Sinan'ı bulduklarında, çocuğu işaret ederek, "Size bir diyeceği varmış," dedi. Mimar Sinan, bina eminiyle birlikte inşaat defterine bir şeyler yazıyordu. Yerinden doğrulup çocuğa baktı. Çocuk, günlerce uğraşıp ezberlediği bir sözü unutmaktan korkarcasına bir çırpıda, "Size bir diyeceğim vardır! Bir hata işliyorsunuz," dedi.
Mimar Sinan, "Ben mi?" dedi şaşırarak.
Çocuk, "Evet... Yaptığınız minarelerden biri eğri!" dedi.
Mimar Sinan, "Hangisiymiş bu eğri minare? Bir göster bakalım," dedi.
Çocuk, "Göstereyim!" dedi.
Çocuk ve Mimar Sinan, birlikte, camiyi şöyle uzaktan seyretmek için Süleymaniye'den biraz ayrıldılar. Çocuk, Mimar Sinan'a, caminin doğusundaki ikinci minareyi gösterdi ve "Bak!" dedi "Bu minare eğri!"
Mimar Sinan, minareye iyice baktıktan, bir müddet düşündükten sonra, "Hakikaten de eğriymiş!" dedi. Çocuğun elinden tutarak, "Gel bakalım!" dedi. Birlikte Süleymaniye'ye girdiler. Sinan, malzemelerin arasından kalın bir halat buldu. Birlikte eğri minareye çıktılar. Halatı minareye doladılar. Halatın öbür ucunu, şerefeden aşağıya attılar. İnip halatı yerden alan Sinan, "Tut bakalım ucundan," dedi. İyice gerdirip asılmaya başladılar. Sinan, "Galiba ikimizin gücü yetmeyecek," dedi. Sekiz on işçi daha çağırdı. Halatı tutup peş peşe sıralanan işçilerle birlikte Sinan ve çocuk, halatı var güçleriyle asıldılar. Bir nice uğraştılar. Kan ter içinde kaldı hepsi.
Mimar Sinan, "Bak bakalım, eğri minare doğrulmuş mu?" dedi yorgunluktan bitkin düşmüş bir halde.
Çocuk, "Hayır," dedi.
Mimar Sinan, çocuk ve işçiler bir kez daha kan ter içinde kalıncaya kadar uğraştılar ve Sinan, "Bak bakalım, eğri minare doğrulmuş mu?" dedi yorgunluktan bitkin düşmüş bir halde.
Çocuk, "Evet," dedi "şimdi doğruldu işte!"
Çocuk, büyük bir iş başarmanın sevinciyle Mimar Sinan'ın yanından ayrıldı.
Bizce bu hikâye, anne-babalar ve öğretmenler için çocuk davranışlarına yönelik örnek bir olay niteliği taşımasının ötesinde, Mimar Sinan'ın kişiliğinde, hoşgörüyle birlikte dervişane bir yumuşaklık, bir genişlik olduğunu göstermektedir. Hem karşısındakini ciddiye alıp saygı gösteriyor, hem karşısındakine göre bir ikna metodu kullanıyor. Prut Nehri'nin üzerine kurduğu köprüyü koruma fikrine, orduda görevli bir asker olmasına karşın, ordunun en üst düzey görevlilerine karşı çıkmasıyla birlikte düşündüğümüzde, ortaya sade ve net bir kişilik çıkmaktadır; herkesi dinlemesini bilen ve kanaatini olduğu gibi söyleme cesaretine sahip bir kişilik...